Oταν παίζουμε tetris με τα genres "Ποιος έβαλε το dark mafia romance μου σε YA; Θέλω ονόματα."
Γιατί η σωστή κατηγοριοποίηση των βιβλίων δεν είναι πολυτέλεια, αλλά ανάγκη και πώς το σύστημα και όλοι μας το γυρνάμε εναντίον μας.
Ξέρεις τι είναι χειρότερο από το να πάρεις ένα βιβλίο που απλά δεν σου άρεσε;
Να πάρεις ένα βιβλίο που σου σκάβει τα μέσα σου… όχι γιατί είναι συγκλονιστικό, αλλά γιατί σε πετάει σε σκηνές που δεν ήσουν έτοιμος να διαχειριστείς.
Και όλα αυτά, χωρίς ΚΑΜΙΑ προειδοποίηση.
Κι όμως, αυτό συμβαίνει συνέχεια.
Γιατί η σωστή κατηγοριοποίηση έχει γίνει, όχι οδηγός για τον αναγνώστη, αλλά μια ταμπέλα-φούσκα για να πιάσει views στο TikTok και να μπει στις hot lists του Goodreads.
Κι εδώ αρχίζει το πάρτι με τα genres, subgenres, tropes και trigger warnings.
Όχι, δεν είναι πολυτέλεια.
Όχι, δεν είναι υπερβολή.
Και ΟΧΙ, δεν είναι “spoiler” ή “λογοκρισία”.
Η κατηγοριοποίηση είναι το GPS που αγνοούμε
Η σωστή κατηγοριοποίηση είναι το GPS του αναγνώστη.
Αν οι ταμπέλες είναι λάθος, τότε:
1.Μπερδεύεις το κοινό.
2.Στέλνεις λάθος ανθρώπους σε λάθος βιβλία και τα καις.
3.Δημιουργείς εμπειρίες που δεν ξεχνιούνται (και όχι με καλό τρόπο).
Για παράδειγμα: ένα βιβλίο που πλασάρεται ως ρομαντικό καθαρά, αλλά μέσα έχει ωμές σκηνές κακοποίησης. Αυτό δεν είναι “λάθος”. Είναι επικίνδυνο.
Η αγορά παίζει Tetris με τα tags
Οι εκδοτικοί και οι self-pub πλατφόρμες ξέρουν ότι αν βάλεις το trending trope ή genre στα tags, τα μάτια θα στραφούν πάνω σου.
Και κάπως έτσι φτάνουμε σε:
Ένα απλό contemporary romance που βαφτίζεται dark mafia romance για να τσιμπήσει το dark κοινό.
Ένα fantasy με ένα kissing scene να φορτώνεται spicy romantasy γιατί… το spice πουλάει.
Ένα δράμα που διαδραματίζεται πανεπιστήμιο να πλασάρεται ως dark academia για να μπει στις λίστες του BookTok.
Δεν είναι “αθώο” όλο αυτο. Είναι σχεδιασμένο.
Και ναι, πολλοί συγγραφείς πιέζονται να το κάνουν, γιατί “έτσι δουλεύει η αγορά”.
Το gender bias που κανείς δεν θέλει να παραδεχτεί
Αμέτρητα βιβλία γραμμένα από γυναίκες βαφτίζονται YA άσχετα με το περιεχόμενο, απλά επειδή ειναι γυναίκα συγγραφέας... άρα είναι σίγουρα για εφήβους και μικρά κορίτσια.
Μπορεί να είναι φαντασίας με πολιτικές ίντριγκες,ένα βίαιο sci-fi ή σκληρό dark romance. Δεν έχει σημασία.
Αν είσαι γυναίκα, μπαίνεις στο “ασφαλές” κουτάκι που πουλάει.
Αυτό δεν είναι απλά σεξισμός. Είναι τρόπος να μικρύνεις το έργο και να το προωθήσεις με βάση τα στερεότυπα.
Η λάθος προώθηση στα diverse & LGBTQ+ βιβλία
Πολλά diverse ή queer βιβλία καταλήγουν σε λάθος κατηγορίες για να “χωρέσουν” στην mainstream αγορά.
Ένα queer horror πλασάρεται ως romance για να φανεί πιο ελαφρύ.
Ένα sci-fi από POC συγγραφέα βαφτίζεται urban fantasy γιατί “πουλάει καλύτερα στο BookTok”.
Το αποτέλεσμα; Ο αναγνώστης νιώθει εξαπατημένος, το βιβλίο τρώει άδικη κριτική και ο συγγραφέας χάνει κοινό, ενώ η αγορά συνεχίζει το business as usual.
Οι συγγραφείς και οι αναγνώστες μπερδεύονται με αποτέλεσμα να γίνεται πόλεμος
Δεν είναι όμως μόνο η αγορά. Συχνά και οι ίδιοι οι συγγραφείς ή οι fans τους, πετάνε λάθος ταμπέλες, και μετά στα social γίνεται μακελειό για το τι όντως είναι το βιβλίο.
Fact check time:
Ένα βιβλίο ΔΕΝ είναι dark romance αν έχει έντονα στοιχεία horror-erotica και ο κεντρικός άξονας δεν είναι η "ρομαντική σχέση".
Ένα βιβλίο ΔΕΝ είναι romantasy αν η ρομαντική πλοκή είναι απλά δευτερεύουσα πινελιά σε ένα καθαρά fantasy σενάριο.
Αυτά είναι facts, όχι απόψεις.
Όταν τα αγνοούμε, όχι μόνο μπερδευόμαστε, αλλά δημιουργούμε λάθος προσδοκίες και εντάσεις ανάμεσα σε κοινότητες αναγνωστών.
Τα tropes είναι οδηγός, όχι spoiler
Τα tropes δεν χαλάνε την πλοκή. Φτιάχνουν την προσμονή. Είναι το “σου υπόσχομαι slow burn enemies-to-lovers που θα σε κρατήσει ξύπνιο”.
Το πρόβλημα είναι όταν διαφημίζεις tropes που δεν υπάρχουν ή κρύβεις tropes που μπορεί να επηρεάσουν τον αναγνώστη.
Τα trigger warnings δεν είναι ούτε λογοκρισία, ούτε σπόιλερ.
Είναι αναγκαία.
Trigger warnings σημαίνει “σου δίνω την επιλογή να μπεις στο βιβλίο ή όχι”.
Δεν είναι υπερευαισθησία. Είναι στοιχειώδης σεβασμός προς τον αναγνώστη.
Η αγορά όμως συχνά τα αποφεύγει για να “μη χαλάσει η έκπληξη” και να μη χαθούν πωλήσεις.
Η ευθύνη είναι συλλογική
Η σωστή κατηγοριοποίηση, τα tropes και τα trigger warnings:
Δεν κόβουν την τέχνη.
Δεν σε βάζουν σε κουτάκι.
Δεν σου ρίχνουν το κοινό.
Αντίθετα, προστατεύουν και τον δημιουργό και τον αναγνώστη.
Όταν όμως τα αγνοούμε έχουμε clickbait marketing, θυμωμένα threads, μπερδεμένες κριτικές στο Instagram και χαμένες ευκαιρίες.
Έτσι αγαπημένοι μου...
Η κατηγοριοποίηση, τα tropes και τα trigger warnings είναι γέφυρες, όχι εμπόδια.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι υπάρχουν. Το πρόβλημα είναι ότι χρησιμοποιούνται λάθος, από την αγορά, από συγγραφείς, ακόμα και από αναγνώστες.
Αν θέλουμε πιο υγιή βιβλιοαγορά, πρέπει να σταματήσουμε να παίζουμε “BookTok Tag Roulette” και να αρχίσουμε να δίνουμε στους αναγνώστες αυτό που τους υποσχόμαστε.
Xoxoxo
Sofie Supreme Judge of ...(ούτε και εγώ ξέρω)😂
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου